Nhà lang ở Mường Động quyền lực rất lớn. Nói đến chế độ Lang đạo ở Kim Bôi, Hòa Bình là nói đến người Mường ở Chiềng Động. Thượng ngọn cây, hạ ngọn cỏ, con cá dưới nước, con chim trên rừng tất cả đều là của nhà lang.


Ông Đinh Công Dũng và cuốn gia phả dòng họ Đinh Công ở Chiềng Động
Đọc thêm »
Chưa hết 15 ngày mo, trên 100 con trâu, 150 con lợn và hàng nghìn con gà đã được thịt, cúng tiễn đưa lang Đá Quách Vị, người đứng đầu tỉnh Hòa Bình những năm đầu thế kỷ 20, về mường Ma. Lang Đá Quách Vị từng làm quan thông sự tri châu, phó tri châu, tri châu, án sát rồi liên tiếp hai khóa làm chánh quan lang - tuần phủ tỉnh Hòa Bình hồi đầu thế kỷ 20. Sau khi từ quan về lại quê nhà mường Vang, ông không ở trung tâm Chiềng Vang mà bỏ lên làng Pol thuộc đồi Thung, nơi núi rừng có độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, để sống những ngày cuối đời.
Đọc thêm »
Có một sự thật chắc chắn là: Không phải quan lang nào cũng tàn ác. Quan lang, nhiều "đại gia đình" đời đời làm quan lang đã rất thương yêu và cưu mang "dân chúng" của mình.
Đọc thêm »
Cô giáo Đinh Lâm Oanh dạy môn lịch sử bậc phổ thông ở thành phố tỉnh lỵ Hoà Bình. Cô nổi tiếng là người phụ nữ có vẻ đẹp quyền quý "con nhà lang", từng đoạt giải giáo viên thanh lịch, duyên dáng, dạy giỏi của tỉnh. Nếu được hỏi, cô thần tượng ai nhất, chắc chắn cô sẽ trả lời: "Cha tôi, cụ Đinh Công Đốc".
Đọc thêm »
Có lẽ, vì quá xúc động trước vẻ đẹp nguyên sơ, ngơ ngác của đàn bà, con gái người Mường (ở khắp Hòa Bình, Hà Tây cũ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Sơn La...) nên, trong thời gian cai trị của mình, người Pháp đã tổ chức tới 5 cuộc thi Hoa hậu xứ Mường.
Không biết, cái danh hiệu Hoa hậu đến với người Việt Nam từ khi nào, nó là thứ ngoại nhập hay hàng "quốc nội"? Chỉ biết, chưa bao giờ các cuộc thi sắc đẹp lại hỗn loạn với nhiều điêu trá, nhiều vương miện bị rơi theo cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen trước hàng triệu triệu con mắt chua xót của thiên hạ như bây giờ.
Lịch sử, thảng hoặc có ghi lại mấy dòng về việc thực dân Pháp cho thi người đẹp ở Hà Nội hay Sài Gòn, hồi đầu thế kỷ XX, nhưng hầu như chưa có cuộc thi hoa hậu nào ở vùng (hồi đó) được xem là thiểu số mà lại có tiếng vang như "Hoa hậu xứ Mường".
Có lẽ, vì quá xúc động trước vẻ đẹp nguyên sơ, ngơ ngác của đàn bà, con gái người Mường (ở khắp Hòa Bình, Hà Tây cũ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Sơn La...) nên, trong thời gian cai trị của mình, người Pháp đã tổ chức tới 5 cuộc thi Hoa hậu xứ Mường. Nhưng mãi mãi, không có một Hoa hậu xứ Mường nào lộng lẫy, thơ ngây và song hành cùng nhiều câu chuyện lịch sử quyến rũ, ám ảnh như Hoa hậu Hà Thị Tẻo.

Đọc thêm »
Không biết, cái danh hiệu Hoa hậu đến với người Việt Nam từ khi nào, nó là thứ ngoại nhập hay hàng "quốc nội"? Chỉ biết, chưa bao giờ các cuộc thi sắc đẹp lại hỗn loạn với nhiều điêu trá, nhiều vương miện bị rơi theo cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen trước hàng triệu triệu con mắt chua xót của thiên hạ như bây giờ.
Lịch sử, thảng hoặc có ghi lại mấy dòng về việc thực dân Pháp cho thi người đẹp ở Hà Nội hay Sài Gòn, hồi đầu thế kỷ XX, nhưng hầu như chưa có cuộc thi hoa hậu nào ở vùng (hồi đó) được xem là thiểu số mà lại có tiếng vang như "Hoa hậu xứ Mường".
Có lẽ, vì quá xúc động trước vẻ đẹp nguyên sơ, ngơ ngác của đàn bà, con gái người Mường (ở khắp Hòa Bình, Hà Tây cũ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Sơn La...) nên, trong thời gian cai trị của mình, người Pháp đã tổ chức tới 5 cuộc thi Hoa hậu xứ Mường. Nhưng mãi mãi, không có một Hoa hậu xứ Mường nào lộng lẫy, thơ ngây và song hành cùng nhiều câu chuyện lịch sử quyến rũ, ám ảnh như Hoa hậu Hà Thị Tẻo.

Ảnh minh họa: Người con gái xứ Mường mang một vẻ đẹp nguyên sơ, đầy huyền bí.
Đọc thêm »
Xứ Mường Hòa Bình xưa, cùng với 4 mường: Bi, Vang, Thàng, Động là các dòng họ lớn: Đinh, Quách, Bạch, Hoàng nối đời làm Lang cai quản. Đối với từng dòng họ thì con trai trưởng làm Lang Cả, con trai thứ làm Lang em chia nhau đi Ăn Lang (cai quản) từng vùng. Toàn tỉnh có một hội đồng Quan Lang gồm 12 thành viên. Trong đó đứng đầu là Chánh Quan Lang mà quyền thế như ông vua một vùng.
Đọc thêm »
